Dankzij de kus van
Sam Randy
gaat de discussie
opnieuw
voort… en voort…
De katalysator die de
discussie weer op gang bracht
In vergelijking met het
dollarteken van Alexander Brener, lijkt de zwoele, vuurrode kus van de vrouwelijke,
kunstenaresse Sam Randy meer op een Hollywood-soap, dan een serieuze
kunstuiting. De enigste houtsnijdende, kunstfilosofische gedachte schijnt haar
kreet: “Nu is het schilderij nóch
mooiër!”
Minder diepgang? Minder
filosofische rechtvaardiging. Het zou een scène kunnen zijn uit een
oppervlakkig(e) boek, film, toneelstuk op boulevardblad. Aansprekend voor het
grote publiek.
De berichtgeving was navenant. In
de gedrukte media: een zwoele, lipstick-kleur kusafdruk met korte en
oppervlakkige berichtgeving. Journalistiek 100 % oké; wellicht in álle
dagbladen over de gehele wereld. Daar bleef het dan bij. Zie Appendix B.
Desondanks kwamen via internet
weer uitvoerige discussies los. Zie Appendix B. Veel uitgebreider dan tien jaar
ervoor, in 1997, toen Alexander Brener zijn dollarteken zette op het schilderij
van Kazimir Malevich. Velen hebben nu een breedband internet-aansluiting. Op
internet functioneren miljoenen forums en blogs. In de tijd van het dollarteken
van Brener zag dat er totaal anders uit. Slechts een enkeling wist toen
gedachten uit te wisselen en te communiceren via dit nieuwe medium.
Een van de interessantste
discussie ontwikkelde zich op de site van het dagblad La Provence in de
omgeving van Avignon:
Zie Appendix B.
Ook bij de zaak van Sam Randy zit de kern van het 'probleem' zit
erin, dat iets kunstzinnig zijn kan én tevens onethisch, onbetamelijk, in
strijd met de wet, e.d..
Identiek aan de discussie ca. tien jaar ervoor
toen de Russische kunstenaar Brener een dollarteken zette op het grijze
kruis van Malewich in het Stedelijk Museum te Amsterdam. Toen de hoofdredacteur
van Flash Art niet alleen de kunstzinnigheid maar ook meerdere aspecten van
deze actie verdedigde.
Nogmaals, het aanvallen van een beeldend kunstwerken heeft normaliter een macaber
uitgangspunt. Voor mij echter is het uitgangspunt van beeldende kunst de
kunstzinnigheid. Niet het materiële karakter (materie van enkele tientjes, die
tot miljoenen in waarde stijgen kan; in mijn ogen een algemeen aanvaarde
perversie).
Ik kan als schilder alléén mijn verfjes op een schilderij aanbrengen. Ik kan het ook doen samen met andere kunstenaars. Het is niet uitgesloten, dat kunstenaars, verschoven in de tijd, al dan niet met elkaars toestemming, iets kunstzinnigs realiseren aan hetzelfde kunstwerk. Terzijde speelt natuurlijk de kwaliteit van het uitgangspunt en de kwaliteit van de latere toevoeging. De revolutionair Brener voegde indertijd een dollarteken toe aan het grijze kruis van de, ook Rus en revolutionair, Malewich (die eens schreef: vernietig alle oude kunst zodat je het achterwerk... enz. enz.). Twee revolutionairs ontmoetten elkaar op hetzelfde doek. Uiteraard was de kunstzinnigheid moeilijk herkenbaar en speelden de andere waarden een overwegende rol. Het dollarteken werd verwijderd. Brener gestraft, enz. enz..
Het is natuurlijk uitermate macaber indien kunstwerken in
onze musea zo vogelvrij worden; met alle gevolgen van dien...
Toch wil ik u als lezer nogmaals hier een gevoel geven voor het kleine
'sprankje' kunstzinnigheid die in een dergelijke actie zou kunnen zitten.
Desondanks nogmaals: in juridische, ethische en maatschappelijke zin:
veroordeling!
Was het kunstzinnigheid, was het de "amour"? De afdruk van haar
lippen bleef achter op het kunstwerk van die bewonderenswaardige Amerikaan...
De intuïtieve amoureuze en/of kunstzinnige actie
veroorzaakte bij de kunstenares het oordeel, dat zij het kunstwerk nu "nog
mooier" vond; identiek aan het oordeel van een kunstenaar, die bezig is
met zijn werk en vooruitgang ziet na zijn penseelstreken.
Wellicht hebt u als lezer nog steeds een gevoel van macaberheid. Met moeite zou
een vlaagje kunstzinnigheid te ontdekken zijn? Met nog meer moeite een mate van
kwaliteit, die in relatie zou staan met de kunstzinnigheid van het werk van Cy
Twombly. Immers bij kunst gaat het nogal om kwaliteit.
Zou het lukken om het ontstaan van kwaliteit in de beeldende kunst een bredere dimensie te geven, dan zou dit een bijdrage kunnen zijn aan de vooruitgang van beelden kunst; in de richting van een nieuwe dimensie. Wat kunstzinnigheid, volgens mij, in alle geval niet is, is de rol van het geld in de beeldende kunst, die mij nog meer vervreemdend lijkt dan acties zoals die van Brener en Rindy.
Noten:
1.
Uit de Persmededeling van Collection Lambert en Avignon betreffende expositie 27.10.07 -13.01.08, in het Engels:
Finally, the last word goes to Cy
Twombly. With always a note of discretion mixed with humour, he told us that in
Last week Twombly asked me what
strange power his works could have over the ladies of
Eric Mézil
Director, Collection Lambert
Exhibition
curator
2.
O.a. uit het juridisch tijdschrift Rechtsgeleerd Magazijn Themis, 1997, blz. 227 en 228.
3.
Naar aanleiding van een artikel in de Duitse tijdschrift Die Zeit d.d. 03.04.08 nr. 15. Blz. 45. “Verliebt in die Zweifler” over waarom de Duitse kunstenaars over de hele wereld nu zo populair zijn.
4.
Uit Sponsor
Magazine, februari 2008.
5.
“
Zie Appendix A.
6a.
Voor een deel overgenomen uit de
website: www.gotart.be/?cat=24
6b.
Jan Haerdynck
in NRC 21.3.08; www.louvre.fr ; www.nrc.nl
6c.
6c.
o.a. websites:
http://www.lacritique.org/article-contrepoint-iii-de-la-sculpture
en via :
http://www.paris-art.com/artistes/a_interviews/d_interview/Didier-Trenet-4087.html
http://www.paris-art.com/artistes/-/d_artiste/Didier-Trenet-103.html